Vrijheidsdividend

Het vrijheidsdividend is een bedrag van 1.000 euro per maand, 12.000 euro per jaar die elke Nederlander ouder dan 18 jaar op zijn rekening krijgt gestort. Dit is onafhankelijk van of iemand werkt of niet. Het is belastingvrij. Dit dividend zal een vloer vormen waarop alle Nederlanders kunnen staan tijdens de veranderingen die deze 21-eeuwse samenleving zal brengen. Ook zal dit Nederlanders de mogelijkheid geven hun rekeningen of schulden af te betalen, langer door te studeren, creatief te zijn, bedrijven te starten, gezonder en sterker te worden en meer tijd aan hun gezin of vrije tijd te besteden. Deze vloer zal mensen tijdens de Vierde Industriële Revolutie waarin we nu zitten perspectief kunnen bieden op een betere toekomst, op een beter en voorwaarts Nederland.

Waarom willen wij het vrijheidsdividend invoeren?

Toen wij in de cijfers doken schrokken wij hier van. Voor veel mensen in ons land is de levensverwachting voor het eerst in jaren gedaald, mentale depressies zijn gestegen en ook ons vertrouwen in elkaar en in onze instituties zijn gedaald, met grote verschillen tussen de mensen die wel profiteren van de 21-eeuwse economie en de mensen die niks van deze technologische welvaart voelen. Daarbij dreigen de komende 10 tot 20 jaar honderdduizenden tot miljoenen banen uit Nederland te verdwijnen door automatisering en technologie. Dit zal niet in een keer gebeuren, maar een langzaam proces zijn die we niet in de gaten hebben, terwijl het ondertussen steeds meer Nederlanders achterlaat in onze economie. Echter moeten we daar nu een oplossing voor vinden willen we ervoor zorgen dat we in een Nederland blijven wonen waarin iedereen perspectief heeft op een waardig leven. Deze banen verdwijnen namelijk ook vaker buiten de Randstad, met een meer sociaal en economisch verdeeld land als gevolg. Dit kunnen we niet accepteren en hiervoor wil Beweging Voorwaarts het vrijheidsdividend van 1.000 euro per maand introduceren, als een vloer waarmee we het benodigde huis van maatregelen voor de toekomst samen gaan bouwen.

Hoe betalen we voor het vrijheidsdividend?

Hoe we voor het vrijheids dividend betalen is een belangrijke vraag.

Betalen voor een vrijheidsdividend van 1.000 euro per maand voor elke Nederlandse burger lijkt onmogelijk, zeker als we uitgaan van de manieren waarop we nu dingen financieren. Onmogelijk is het echter niet. Integendeel zelfs: Met alle kosten die we op bijvoorbeeld op zorg en criminaliteit besparen komen we al miljarden verder. Maar hoe willen wij het precies doen? Als we uitgaan van een hoge inschatting van 13 miljoen mensen (10.5 miljoen volwassen Nederlanders + overstappende AOW’ers) die het vrijheidsdividend krijgen, komen we op een bedrag uit van 156 miljard. Daarnaast willen we dat de kinderbijslag naar 300 euro per kwartaal wordt verhoogt, omdat Nederlanders met veel kinderen anders niet genoeg hebben aan het vrijheidsdividend. Kinderen hebben is een teken van optimisme en moeten we stimuleren!

  1. Ten eerste besparen we miljarden op de versimpeling van ons sociale systeem. Het vrijheidsdividend is optioneel, wat betekent dat mensen kunnen kiezen of ze hun uitkeringen, toeslagen etc. willen behouden, of dat ze onvoorwaardelijk elke maand het dividend uitgekeerd willen krijgen. Ervan uitgaande dat de meerderheid van de mensen voor het vrijheidsdividend kiest zullen we miljarden besparen. Ook geven we oudere deze optie, met als gevolg een besparing op de AOW, en een koopkrachtverbetering voor ouderen die het minder hebben. Daarnaast zullen we de niet geslaagde participatiewet afschaffen. Tenslotte zal ook de studiefinanciering wegvallen omdat studenten met het vrijheidsdividend er veel meer vooruit op gaan. Bij elkaar kom je dan op een bedrag van 25 miljard.

  2. We moeten ook de bureaucratie van alle heffingskortingen en hypotheekrente-aftrek opheffen, met een opbrengst van 60 miljard in plaats van 70, zodat er een goede overgangsperiode is.

  3. We besparen door de invoering van het vrijheidsdividend ook heel veel geld. Bijvoorbeeld op zorg (kost nu 100 miljard), criminaliteit (kost nu 13 miljard en veiligheid in onze wijken met als gevolg bijvoorbeeld minder vertrouwen tussen mensen. Ook wordt veel criminaliteit niet meer gemeld), kosten van dakloosheid. Hier besparen we al snel minstens 20 miljard mee omdat onze mensen gezonder en sterker worden, meer perspectief zullen hebben en dus ook niet op de straat hoeven te leven.

  4. We pleiten voor een belasting op (tech)-bedrijven hun omzet in Nederland. Deze hebben jarenlang te weinig betaald, terwijl ze ondertussen wel veel van onze banen automatiseren en onze persoonlijke gegevens gebruiken als winstproducten. Onze belastingdienst zal het daarnaast veel minder druk hebben door de versimpeling van het belastingstelsel, dus genoeg tijd om deze belasting eindelijk eens door te voeren. Door hiernaast ook achter belastingontwijking aan te gaan (we hebben nog 47 miljard tegoed) willen we met deze maatregelen minstens 10 miljard ophalen. Tijd voor een data-dividend!

  5. Het geld zal verder niet verdwijnen. Het geld zal in de economie rond blijven circuleren met als gevolg een groei van de economie en onze belastinginkomsten. Mensen geven namelijk niet alleen meer uit, maar ze zullen ook bedrijfjes gaan starten en productiever worden op het werk door hun betere gezondheid. Hierdoor krijgen we een deel van het geïnvesteerde geld terug.

  6. Verder moeten we ons huidige belastingstelsel aanpassen aan de tijden waarin we leven, namelijk tijden waarin arbeid veel te veel belast wordt ten opzichte van vermogen. Werken moet weer gaan lonen, dus zullen we de belastingschijven versimpelen naar maximaal twee vlaktaksen die lager zijn dan de huidige. Daarnaast zullen we vermogens wel meer gaan belasten, maar in ruil hiervoor belastingvoordelen geven voor vermogen dat geïnvesteerd wordt in Nederlandse projecten. Met deze versimpeling die nader bekendgemaakt wordt willen we in het begin minstens 5 miljard ophalen.

  7. Tenslotte moeten we met een belasting op financiële transacties en een hogere CO-2 belasting de rest van het gat opvullen. Hierdoor zorgen we ervoor dat er minder speculatief gehandeld wordt op de beurzen en zorgen we er tegelijkertijd voor dat mensen de baten van duurzaam klimaatbeleid in hun portemonnee terugzien.

Zullen mensen niet stoppen met werken?

Als we deze vraag beantwoorden moeten we eerst kijken hoe ons huidige systeem werk ontmoedigt. Binnen ons huidige systeem is er namelijk sprake van een mechanisme dat ervoor zorgt dat mensen minder willen werken, genaamd de armoedeval die bij invoering van een vrijheidsdividend verdwijnt.

Deze armoedeval houdt in dat mensen die een uitkering krijgen het niet interessant vinden om te gaan werken, omdat ze hierdoor hun uitkering kwijtraken. Ze verdienen vaak maar een paar duizend euro of meer dan bij hun uitkering, maar werken er wel veel voor. Ze betalen hierdoor vaak 80 of zelfs 90 procent belasting over hun inkomen. Bij het verwijderen van deze armoedeval zullen er heel veel nieuwe mensen de arbeidsmarkt opstromen die werk willen doen, juist omdat ze een vrijheidsdividend als vloer hebben om op te staan en werken meer gaat lonen. Deze aantallen kunnen vervolgens voor een groot deel de mensen die de arbeidsmarkt tijdelijk of permanent verlaten opvangen.

Daarnaast moeten we onze definitie van werk herdefiniëren, omdat onbetaald werk zoals mantelzorg, het zorgen voor onze kinderen en vrijwilligerswerk ook ontzettend veel toevoegen aan onze economie en maatschappij. Die worden nu niet erkend en met een vrijheidsdividend en een nieuw bbp pleiten wij hiervoor.

Het is dus niet erg als we zien dat mensen minder betaald werk gaan doen omdat ze een vrijheidsdividend krijgen. Dit betekent enkel dat ze ander soort werk gaan doen die onze maatschappij sterker maakt.

Tenslotte is het ook begrijpelijk dat mensen niet stoppen met werken. Of dat nu betaald of onbetaald is. Wij mensen vinden het allemaal fijn om een bezigheid te hebben en daarnaast een plek waar we een sociale cirkel hebben. Thuis op de bank zitten is ten tweede ook een uiterst depressieve toestand omdat we hier de mentale en sociale stimulering die we als mensen nodig hebben volledig missen. Dit geldt dus voor iedereen. Rijk en arm.

Ons huidige systeem gaat echter uit van het idee dat de meerderheid van de mensen niet wil werken en het kost miljarden om dit te doen. De vraag is dus of we aan het huidige systeem vast willen houden die elk individu wantrouwt, of dat we naar een systeem willen die gelooft in de Nederlander en deze minderheid voor lief neemt. In het huidige systeem zetten we namelijk meer mensen buitenspel door hun onbetaalde werk niet te erkennen, dan wanneer we met een vrijheidsdividend dit werk wel erkennen en daarnaast voor duizenden mensen in onze maatschappij ervoor zorgen dat werken weer gaat lonen.

Met een beter Nederland als gevolg.

Wat zijn de voordelen van het vrijheidsdividend?

Het vrijheidsdividend heeft tal van voordelen en momenteel komen uit het experiment in Stockton, Californië continu nieuwe resultaten binnen. Ook in het verleden hebben we gezien hoe experimenten veel goede resultaten opleverde. Hier zijn de voordelen die het voor Nederland zal opleveren:

Stimuleert mensen meer te gaan werken.

Het vrijheidsdividend stimuleert veel mensen juist om te werken, of dat nu onbetaald of betaald werk is. Ons huidige systeem is momenteel namelijk zo gemaakt dat het voor mensen niet loont om te werken. Wanneer mensen die een uitkering hebben of een toeslag krijgen namelijk meer gaan verdienen raken ze deze kwijt. Hierdoor gaan ze er in sommige gevallen vaak maar enkele tientallen euro’s op vooruit, terwijl we wel veel meer werken. Dit noem je de armoedeval en deze verdwijnt bij invoering van het vrijheidsdividend. Daarnaast zal het vrijheidsdividend mensen ook meer controle geven over het soort werk wat ze willen doen. Op dit moment in Nederland vindt 8% (conservatieve inschatting) van de beroepsbevolking zijn werk niet de moeite waard. Uit een studie van de Universiteit Canberra uit 2011 blijkt dat een baan hebben die we haten niet alleen slecht is voor onze fysieke en mentale gezondheid, maar het ook slechter kan zijn dan helemaal geen baan hebben. Een vrijheidsdividend van 1.000 euro per maand kan hen de ruimte geven een baan te kiezen die ze leuker vinden. Als hierdoor uit de cijfers blijkt dat mensen minder zijn gaan werken is dit dus niet per se erg. Mensen zijn namelijk dingen gaan doen die ze waardevol vinden, met als gevolg een meer gezonde en productieve economie/samenleving als gevolg.

Maakt ons gezonder en sterker: Het vrijheidsdividend legt een vloer neer waar alle Nederlanders op kunnen staan, met als gevolg meer financiële zekerheid en minder stress. Hierdoor zullen mensen hun mentale en fysieke gezondheid flinke stappen maken, met als gevolg niet alleen een mooier Nederland met sterke mensen, maar ook een meer productieve economie.

Verminder bureaucratie: Doordat veel uitkeringen en toeslagen overbodig worden wordt de bureaucratie die momenteel bestaat in onze overheid veel kleiner, met als gevolg een meer efficiënt werkende overheid die zich kan richten op de dingen die echt belangrijk zijn, in plaats van mensen elke dag georganiseerd te wantrouwen.

Erkent onbetaald werk: Momenteel wordt al het onbetaalde werk wat in Nederland gedaan wordt niet erkend door de overheid in haar bbp. Wij willen niet alleen een menselijk bbp introduceren die dit werk meeneemt, maar ook het vrijheidsdividend die als erkenning zal fungeren voor dit werk. Mensen zullen hierdoor ook meer onbetaald werk kunnen gaan doen, zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg en zorg voor de familie.

Stimuleert ondernemerschap: Zonder ondernemerschap was onze economie nooit zo competitief geworden. Toch wordt ondernemerschap voor veel mensen een steeds minder reële optie. Ondernemerschap vergt namelijk het nemen van risico, maar wanneer bijvoorbeeld een jonge student met een goed idee een studieschuld heeft is dit risico te groot. Er is te te veel onzekerheid om risico te nemen. Het vrijheidsdividend zal niet alleen deze jonge student de kans geven te gaan ondernemen, maar ook duizenden andere Nederlanders met een goed idee, met als gevolg een meer dynamisch Nederland met meer banen.

Vergroot onderhandelingsmacht van arbeiders: Doordat mensen een vrijheidsdividend van 1.000 euro per maand krijgen leidt dit ertoe dat zij eerder ‘nee’ kunnen zeggen tegen hun werkgever. Eerder ‘nee’ tegen een slecht loon. Een werkgever kan hierdoor minder makkelijk exploitatieve lonen aanbieden.

Vergroot onze economie: Het dividend wat elke Nederlander krijgt verdwijnt natuurlijk niet. Het zal blijven rond circuleren in onze gemeenschap en economie, met als gevolg meer banen, meer economische activiteit en meer belastinginkomsten.

Vergroot mentale capaciteit van nederlanders.

Het is aangetoond dat mensen die in armoede door het feit dat ze bijvoorbeeld vaker slecht slapen door de stress IQ-punten verliezen. Ook zitten ze door hun geldgebrek continu in een tunnelvisie waarin ze enkel over hun schuld of geldtekort kunnen nadenken, met als gevolg dat ze minder mentale capaciteit over hebben om Nederland met hun ideeën en arbeid een mooier land te maken. Het vrijheidsdividend lost dit tekort op en legt een vloer voor mensen om op te staan, met als gevolg een ruimere geest en slimmere mensen!

Ondersteunt het gezinsleven.

Schulden, armoede, stress, en laat staan geen optimisme voor de toekomst is nooit goed voor een gezin. De vader en moeder maken meer ruzie over kleine dingen, omdat ze een slechte dag hebben gehad, of zich allebei zorgen maken over hoe de rekeningen betaald gaan worden volgende maand. Hier lijdt ook het kind onder, met als gevolg vaak helaas minder goede resultaten op school, of een negatief beïnvloede emotionele ontwikkeling.

Dit zou niet mogen gebeuren in Nederland. Elk gezin zou minstens boven de armoedegrens moeten zitten. Dat staat niet alleen symbool als erkenning voor het gezin als hoeksteen van onze samenleving, maar is ook een investering die zich terug zal betalen. Daarnaast zorgen schulden, lagere lonen en een moeilijke woningmarkt er ook voor dat jonge mensen het vaak überhaupt niet kunnen veroorloven na te denken over het starten van een gezin. Dit terwijl ze dat misschien heel mooi zouden vinden. Het vrijheidsdividend kan hier verandering in brengen door het gezinsleven van families in Nederland te versterken en daarnaast het creëren van gezinnen te stimuleren.

Valt het hele oude sociale stelsel hierdoor weg?

We geven mensen de keuze of ze hun uitkeringen, toeslagen etc. willen behouden, of dat ze hun vrijheidsdividend liever aanvragen. Zo geven we mensen de vrijheid te kijken wat beter voor hen is. In dit geval zal het overgrote deel ook voor het vrijheidsdividend kiezen, met als gevolg een versimpeling van het bureaucratische systeem wat we nu hebben. Dit systeem is bovendien ook steeds strikter gaan controleren, met als gevolg geen wederzijds vertrouwen meer tussen de overheid en burger, en dus ook geen ‘sociaal’ systeem meer zoals we die vroeger hadden. Het vrijheidsdividend is een voorschot op het sociale systeem van de 21ste eeuw, zorgt ervoor dat onze overheid efficiënter gaat werken en zal er tenslotte voor zorgen dat we mensen weer gaan vertrouwen. 99 procent van de mensen doet er namelijk wel goede dingen mee. Het is onlogisch beleid te blijven uitvoeren dat zich richt op de 1 procent.

Het basisinkomen zal tot een nieuwe migratiestroom leiden

Dit is een belangrijk tegenargument om te beantwoorden, omdat door de recente migratiecrisis in 2015 er veel vragen rondom immigratie zijn ontstaan. Wanneer mag iemand een burger worden? Gaan deze culturen wel samen? Hoeveel willen we uitgeven aan immigratie en de bijkomende integratie? En tenslotte: Hoe zet je de nood van de immigranten af tegen de rechten die burgers in ons eigen land hebben? Dit zijn hevig bediscussieerde vraagstukken die belangrijk zijn bij het invoeren van een basisinkomen.

Het is daarom ook belangrijk dat het vrijheidsdividend, dat zich erg baseert op de bijdrage die we allemaal leveren aan de maatschappij en daarmee ook aan ons Nederlandse burgerschap, pas uitgekeerd wordt wanneer mensen 2-5 jaar bijvoorbeeld in Nederland hebben gewoond. Het basisinkomen zal dan ook meer om onze individuele rechten draaien. Daarnaast zal is dit vrijheidsdividend geen zero-sum game. Het is niet zo dat wanneer iemand anders een dividend krijgt, jij hierdoor verliest. Nee, we gaan er allemaal op vooruit, juist omdat we allemaal aandeelhouders zijn van dit land.

Het is dom om het basisinkomen ook aan rijke mensen te geven

De zin ‘De welvaart die we tot nu toe met z’n allen hebben gecreëerd’ is hier essentieel.

Want waarom verdienen mensen met meer geld dit vrijheidsdividend niet? Dit zijn de Nederanders die bijvoorbeeld met hun bedrijf voor werkgelegenheid zorgen, of door hun werk op een andere manier heel veel waarde hebben gehad voor de maatschappij. We voegen allemaal op een andere manier toe aan de vooruitgang van Nederland. Stigmatiseren we hen dan niet als we hen geen geld geven ‘enkel’ omdat ze geld genoeg hebben? En stigmatiseren we momenteel binnen ons huidige sociale stelsel de armen niet ‘enkel’ omdat ze te weinig geld hebben?

Verder zorgt de universaliteit van het vrijheidsdividend er ook voor dat het mensen weer het gevoel geeft dat we ondanks de verschillen die er altijd zullen bestaan, we op altijd op 1 manier gelijk zullen zijn. We zijn allemaal burgers en aandeelhouders van de B.V. Nederland. In de 20ste eeuw hebben we ons land opgebouwd onder dit principe van ‘universalisme’. Naarmate de tijd vorderde werd het algehele systeem van universele zekerheden echter steeds duurder voor ons als bevolking. Oplossing werd gezocht in het steeds verder terugdringen van deze zekerheden, zonder er nieuwe innovatieve ideeën tegenover te zetten om mensen echt te helpen in tijden van automatisering en globalisering.

Het vrijheids dividend kan dit innovatieve idee zijn en tegelijkertijd het solidaire gevoel van een universeel systeem herintroduceren.

Tenslotte is het veel efficiënter om het vrijheidsdividend aan iedereen uit te keren omdat we mensen met een uitkering hierdoor niet meer hoeven te controleren. We geven nu miljarden uit om mensen in ons land te wantrouwen, in plaats van te vertrouwen. Het vrijheids dividend is een manier om de mens eerst te stellen in maatschappelijk beleid en samen verder te bouwen.

Een basisinkomen is een vorm van communisme en willen we dat nou echt?

De vergelijking tussen het vrijheidsdividend en het communisme is tot op zekere hoogte begrijpelijk. Bij het vrijheidsdividend krijgt iedereen namelijk hetzelfde bedrag. Bij het communisme krijgt ook iedereen ongeveer hetzelfde bedrag, maar dan zijn alle mensen gelijk. Het communisme is tenslotte een revolutionaire beweging die onder andere naar een klassenloze maatschappij streeft waar iedereen in bezit is van de productiemiddelen. Het vrijheidsdividend is dit niet. Het vergt namelijk geen klassenloze maatschappij en is ook geen afwijzing van het kapitalisme. Het kan als een sociale correctie gezien worden op het kapitalisme, zodat zij op de langere termijn kan blijven bestaan en de welvaart kan blijven brengen die het altijd gebracht heeft. Maar tenslotte moeten we de vraag stellen of we ons voorstellingsvermogen willen beperken tot termen als kapitalisme en socialisme. Juist een van de grootste problemen van ons huidige beleid is namelijk dat we beleid of voorstellen die vernieuwend zijn afwijzen omdat een instantie laat zien dat het ‘onbetaalbaar’ is. Zij maken het te ingewikkeld, dus het zou zonde zijn als we het vervolgens te simpel maken met een distinctie tussen kapitalisme en communisme/socialisme.

Het is dan ook tijd een nieuwe taal te vinden voor hoe we ons economisch systeem omschrijven. Distincties tussen kapitalisme en socialisme en tussen markt en staat zijn te scherp. Te veel vrije markt leidt tot een falende staat waarin de overheid hun handen aftrekt van verantwoordelijkheid voor hun burgers, terwijl te veel staat leidt tot veelal autoritaire bewinden die hun burgers te weinig vrijheid geeft. Het vrijheidsdividend is geen van beide, maar vooral geen communisme. Het neemt namelijk geen vrijheid, maar geeft vrijheid terug aan de mensen.

Zoals Amerikaanse presidentskandidaat Andrew Yang zegt:

‘Het vrijheidsdividend is geen communisme, het is enkel kapitalisme wat niet op 0 begint. ‘

Ondersteunen mensen in Nederland dit vrijheidsdividend wel? Kunnen we er uberhaupt mee winnen?

Het vrijheidsdividend, in tegenstelling tot wat veel mensen geloven, wordt heel breed ondersteund in Nederland.

In deze grafiek uit een onderzoekspeiling van I&O Research kunnen we zien dat 38 procent van de mensen sowieso voor is. Nog eens 26 procent weet het niet. Wat nog wel belangrijker is, is het feit dat van links tot rechts mensen zich aangetrokken voelen tot dit idee. Gecombineerd met onze ideeën die zich niet aantrekken van begrippen als links of rechts, maar naar de cijfers kijken, is het dus zeker mogelijk een geweldige campagne te gaan voeren.

Is automatisering een goede reden het vrijheidsdividend invoeren? Ik zie namelijk de gevolgen van robots nog niet.

Het is logisch dat we de ‘robots’ niet zien. Automatisering is namelijk niet enkel de robots die in fabrieken onze auto’s maken, maar ook de software die met behulp van kunstmatige intelligentie grote sprongen maakt. Heel langzaam duwt dit proces mensen uit onze arbeidsmarkt, zorgt het voor lagere lonen en maakt het mensen tenslotte steeds makkelijker vervangbaar. Uit een recent verschenen rapport van het CPB, Universiteit Utrecht en Boston University (Automatic Reaction - What Happens to Workers at Firms that Automate?)

blijkt verder dat ongeveer 9 procent van de werknemers bij een bedrijf werkt die veel aan het investeren is in automatisering. Bij een volgende crisis kan dit betekenen dat veel van hen ontslagen worden.

Hier zien we verder uit datzelfde rapport hoe automatisering lonen omlaag kan duwen. En dit is niet het enige rapport. In het nog niet verschenen boek van Koen (Vrijheidsdividend in Nederland), gaat hij in op nog allerlei andere prognoses en rapporten die voorspellen dat Nederland de komende jaren hard getroffen kan worden. Ondertussen reageren onze politici hier niet op met echte oplossingen. Het vrijheidsdividend is dat wel. Mensen moeten een vloer hebben om op te staan tijdens de golf van automatisering waar we nu middenin zitten, met daarnaast andere zekerheden die wij in ons manifest hebben staan. De tijd is nu!